Grote, complexe reorganisaties. Ze zorgen voor veel stress bij personeel, en ook bij de ondernemingsraad. Want die moet vaak snel advies uitbrengen. Hoe zorg je ervoor dat je toch grip op de zaak houdt?
Door JOhan Berends
Onlangs werd mijn zwager 55 jaar. Hij vierde dat op een zaterdagmiddag in de tuin. De barbecue stond te roken toen we aankwamen. Maar het gezicht van mijn zwager zag asgrauw. Dat kwam niet door de barbecue, zo bleek al snel. Die moest nog even branden om daarna over te gaan in smeulen.
Bijna onderuit
Vrijdagmiddag waren ze bijeengeroepen in de bedrijfskantine. Hij werkt al jaren bij een loodsenbouwer. Een klein familiebedrijf van circa 8 medewerkers. Geen ondernemingsraad daar natuurlijk.
In de kantine vertelde zijn baas dat een opdrachtgever failliet was verklaard. Voor die organisatie had het bedrijfje van mijn zwager net twee loodsen geplaatst bij een klant. Alle kosten waren gemaakt aan materialen en arbeidsloon. Totaal circa 55.000 euro. En nu het bouwbedrijf failliet was gegaan zou de betaling wel niet meer doorkomen. Een forse strop. Niet omdat ze zelf nou zo slecht waren georganiseerd, maar omdat een ander dat wel was, gingen ze zelf ook bijna onderuit.
Hoe staat het met jouw organisatie? Smeult er iets?
Hoe risicovol is jouw business eigenlijk? Hoe afhankelijk is jouw organisatie van het welvaren van andere organisaties? Hoe zit het met de continuïteit van de organisatie? Zijn jullie financieel gezond? Zijn jullie strategisch gezond? Zijn jullie HR-gezond?
En hoe breng je dat alles in beeld als ondernemingsraad?
Een goed werkende methode hiervoor is er een die is gebaseerd op 4 M’s: Management, Money, Middelen en Medewerkers. Het model brengt nauwgezet in beeld op welke punten een organisatie sterk is en waar nog zwakheden op te lossen zijn.
Als or kan je het zelf ter hand nemen. In de workshop ‘
Dynamiek in de organisatie, veroorzaak als OR reuring’ tijdens het event
Medezeggenschap op Koers van 1 november aanstaande ontvang je een uitgebreide toelichting.
Het model brengt per M in beeld welke punten volgens de or aandacht vereisen. Hieronder is het model opgenomen. Bij elke M vul je de onderwerpen in waarmee de organisatie volgens de or nog aan de slag moet. Dat ziet er bijvoorbeeld zo uit:
Wat kan de or met een ingevuld model?
Het gestructureerd in beeld brengen van de onderwerpen waar een organisatie aandacht aan moet geven, stuurt de inspraak. Ondernemingsraden die eerder gewerkt hebben met het model ervaren een beter overleg met de bestuurder.
Het model brengt ook in beeld op welke onderwerpen de or advies en/of instemming moet uitbrengen.
Artikel 25 van de WOR somt in lid 1 alle aanleidingen op wanneer de ondernemingsraad een adviesaanvraag moet ontvangen. En wanneer het model gevuld is zal je zien dat op de horizontale as van met tweede model, Management en Money, sprake is van onderwerpen waarvoor een adviesaanvraag vereist is.
Kijk je naar de onderwerpen op de verticale as: Medewerkers en Middelen, dan zie je dat die onderwerpen gaan over alle regelingen om het werk te kunnen doen. En daarvoor is een
instemmingsaanvraag vereist.
Door het invullen van het model vanuit de inhoud, wordt direct duidelijk welke klussen en verantwoordelijkheden een or mag verwachten. Om die reden is het handig om het ingevulde model te presenteren in het halfjaarlijks overleg met de Raad van Bestuur en de Raad van Commissarissen. Ofwel het welbekende
Artikel 24-overleg.
Door een goede voorbereiding van een overleg wordt de or een gelijkwaardig gesprekspartner. En daarmee voorkom je hopelijk asgrauwe gezichten op een vrijdagmiddag in de bedrijfskantine.
Een or die zich verantwoordelijk voelt voor de continuïteit van de organisatie zet de volgende stappen:
- Breng, aan de hand van de 4 M’s, zelf in beeld welke onderwerpen spelen in de organisatie.
- Controleer of je een goed beeld hebt en over voldoende informatie beschikt.
- Check het ingevulde model eens bij 20 collega’s.
- Presenteer het ingevulde model in een halfjaarlijks overleg met de Raad van Bestuur en RvC.
- Vermeld aan het eind van het overleg wat de horizontale as (te ontvangen adviesaanvraag) en verticale as (te ontvangen Instemmingsaanvraag) in beeld brengen.
- Zet het 4M-model regelmatig op de agenda van de Overlegvergadering.
- Evalueer de aanpak elk jaar.
JOhan Berends is or-coach bij Metamorfase en beheerder van WORonline.nl.
Dit artikel betreft een ingekorte versie. Lees binnenkort het gehele artikel van JOhan Berends in OR magazine.
Kom naar Medezeggenschap op koers op 1 november: over de kracht van de or in dynamische tijden
Hoe ontwikkel je de or om krachtig te opereren in deze turbulente tijden? Kom op 1 november naar het congres Medezeggenschap op koers, met onder meer workshops gericht op teambuilding en persoonlijke ontwikkeling, een plenaire sessie en een informatiemarkt. 
