“R1234yf is een menggas. Bij verontreiniging verandert de samenstelling en dus ook de eigenschappen van het koudemiddel. Wanneer het verontreinigd is met een ander koudemiddel (bijvoorbeeld R134a) kan dit er niet meer uitgefilterd worden en zal het vervuilde koudemiddel vernietigd moeten worden”, stellen Nissens en Fource Services.

Het gevaar van verontreiniging neemt toe naarmate de prijzen van het koudemiddel stijgen: “Mensen zoeken alternatieven en experimenteren”, stelt Dometic. “R1234yf is een instabiel koudemiddel. Wanneer je dit mengt met lucht, kan dit al grote problemen opleveren. Dit kan gebeuren als je een auto afperst en hem niet goed leeghaalt. Dan komt het stikstof of formeergas in je aircoapparaat terecht, wat ook al een vermenging is, dus een verontreiniging. Ook zijn er veel voorbeelden bekend van ‘kofferbakhandel’ in koudemiddel. Dan weet je helemaal niet wat je koopt.”

Met een koelmiddel-identyfier kun je nagaan welk koelmiddel er in een aircosysteem zit en of het vervuild is. Zo kun je voorkomen dat je aircomachine en je voorraad koelmiddel wordt vervuild.

Gerommel met koudemiddel

Ook Snap-on benadrukt dat de kans dat koudemiddel verontreinigd wordt, toeneemt naarmate het koudemiddel duurder wordt: “Dan wordt er in de markt gerommeld omdat bedrijven op zoek gaan naar vervanging. Vaak gaat het fout als er in het buitenland aan het airconditioningsysteem gewerkt is. Als er door goed opgeleide mensen aan een airconditioningsysteem gewerkt wordt, gaat het goed.”

Storing in aircoservicemachine door vreemde gassen

Als het koudemiddel via de normale kanalen wordt aangeschaft, is de kans op verontreiniging volgens Rocar-Tech zeer klein. Het is wel een probleem dat je niet van elke klant weet waar hij zijn vorige servicebeurt heeft laten uitvoeren. Rocar-Tech adviseert garagebedrijven daarom om hun BrainBee aircomachine te voorzien van een gas-identifier. Die detecteert vreemde gassen en zorgt ervoor dat het juiste gas in de machine komt: “Wij hebben meegemaakt dat de aircomachine in storing ging door de verontreiniging van aircokoelmiddelen. Dan moet je de aircomachine leeghalen met een speciale R.O.U. (recovery only unit) machine. Hiermee kun je het verontreinigde gas in een lege gasfles pompen en deze op de juiste manier afvoeren.”

Als je verontreinigd koelmiddel in je aircomachine krijgt, moet je deze leeghalen met een speciale R.O.U. (recovery only unit) machine.

Door vermenging is je voorraad onbruikbaar

Ook TBA-Ten stelt dat het grootste probleem zit in auto’s waarvan men de historie niet kent en dat ook het prijsverschil tussen R134a en R1234yf ervoor kan zorgen dat een R1234yf-systeem gevuld wordt met R134a. Als het systeem later wordt leeggehaald in de veronderstelling dat er R1234yf in zit, komt dus onbedoeld R134a bij de voorraad R1234yf terecht.

“De natuurlijke afbraaktijd van R1234yf is extreem veel korter dan die van R134a, ongeveer elf dagen voor R1234yf tegenover dertien jaar voor R134a. Dit betekent dat R1234yf van nature veel minder stabiel is en veel makkelijker een verbinding aangaat met vreemde stoffen, waardoor de samenstelling zodanig verandert dat het niet meer als koelmiddel te gebruiken is. Als men per ongeluk een R134a mengt met de R1234yf-voorraad van de aircoservicemachine, is de totale voorraad onbruikbaar geworden.”

Analyser stopt aircoserviceproces automatisch

Net als TBA-Ten stelt Snap-on dat de inhoud van het airconditioning-systeem moet worden geanalyseerd, voordat het aan een aircoserviceapparaat wordt gekoppeld. “Een goede analyser wordt beheerd door de aircoservicemachine en zal niet toestaan dat verontreinigd koudemiddel of andere, niet-goedgekeurde gassen worden teruggewonnen. Zodra er een verontreiniging wordt waargenomen zal de analyser het aircoserviceproces automatisch beëindigen”, aldus Snap-on.

Ook Explora benadrukt dat een koudemiddelanalyser nuttig is: “Voor de machine kan het geen kwaad als er verkeerd koudemiddel in komt, maar de machine moet dan wel gereinigd worden. Het koudemiddel zelf zal chemisch gezien uit elkaar vallen waardoor het zijn koelende werking verliest.” En om dergelijke problemen in de toekomst te voorkomen, adviseert Harberink om na vulling verzegelde overzetkappen te gebruiken. Deze zijn zelfs te koop met je eigen logo.

De aircomachines van Snap-on zijn standaard voorzien van een door de aircomachine zelf aangestuurde koudemiddel-analyser.

Additieven en vocht

Een belangrijk punt is volgens Aircocooltech dat een R1234yf-systeem meer onderhoud nodig heeft: “Wanneer er vocht bij dit type koudemiddel komt, ontbindt het koudemiddel en komen er witte slierten uit het systeem en het aircovulstation. Het station heeft daarom ook meer service nodig. Wij adviseren minimaal eenmaal per jaar.”

Vocht kan volgens Innovam ook voor verzuring van koudemiddel en olie zorgen, waardoor ‘copperplating’ kan optreden. Om vochtproblemen te voorkomen vindt Unicorn het enorm belangrijk om de voorgeschreven vacumeertijden aan te houden, want daarmee verwijder je vocht uit het systeem. Naast vocht is er nog een probleem met additieven, bijvoorbeeld middeltjes die worden toegevoegd om lekkages te dichten.

Deze kunnen volgens Fource Services voor serieuze problemen zorgen in zowel het aircosysteem als de serviceapparatuur, waarmee zo’n systeem wordt leeggehaald: problemen zoals vlokken van de olie, chemische reactie met zuurvorming in de olie, te hoge werkdrukken, het aantasten van componenten enzovoort. Om dit te voorkomen dient de servicemonteur een koudemiddeltester of analyser te gebruiken alvorens hij onderhoud pleegt. Als het koudemiddel vervuild is, moet hij stoppen met het onderhoud om de veiligheid van zijn eigen apparatuur en koudemiddel te waarborgen.

Verschil in olie

Een goede kwaliteit PAG-olie voor r1234yf-aircosystemen is ook geschikt voor r134-systemen. Zo hoef je maar één olie in huis te hebben.

Airco Frans ziet eveneens steeds vaker chemische vervuiling: “Ik hoor vaak dat leveranciers een universele olie aanbieden. Dat werkt niet. Er blijft verschil in viscositeit en structuur zoals PAG en POE en ook verschil in elektrische geleiding voor gebruik in vol-elektrische systemen. Wij zien in onze werkplaats vaak chemische vervuiling, die het inwendige van de compressor vastlijmt! Spoelen met koudemiddel verhelpt deze vervuiling niet, wij spoelen daarom met een speciale vloeistof, die de verlijming wel oplost.”

Ook Unicorn ziet problemen met verschillende oliekwaliteiten: “Bij een service of reparatie aan het R1234yf-systeem wordt olie toegevoegd. Die moet 100 procent compatibel zijn met het koudemiddel, anders breekt die het koudemiddel af. Goede R1234yf PAG-olie is ook geschikt voor R134a-voertuigen, dus het is niet nodig om twee soorten olie in huis te halen. Bewaar PAG-olie altijd droog, donker en met afgesloten verpakking.”

Denso stelt eveneens dat verkeerde oliekwaliteit vaak tot problemen leidt en komt daarom met een serie bulletins waarin de kwaliteitsverschillen duidelijk worden uitgelegd.